Burn-out: Steeds meer werknemers houden het niet vol

31 jan 2019

Ondanks alle aandacht voor stress en andere vormen van psychosociale arbeidsbelasting (PSA), neemt het aantal werknemers met burn-outklachten toe. De werkdruk wordt zwaarder en de autonomie in het werk minder. Psychische beroepsziekten kunnen leiden tot langdurig verzuim.

Dat meldt TNO op basis van de Arbobalans 2018. Dit tweejaarlijkse onderzoek geeft een overzicht van de kwaliteit van arbeid, de werkgerelateerde gezondheid in Nederland en de ontwikkelingen hierin. TNO heeft dit keer speciale aandacht gegeven aan flexkrachten. Zij blijken minder vatbaar voor psychische beroepsziekten, ook al zijn hun arbeidsomstandigheden minder gunstig. Een uitzondering zijn uitzendkrachten.

Zorgelijke ontwikkeling

In tien jaar tijd is het aantal werknemers dat zegt dat het werk hoge eisen aan hen stelt, toegenomen van 35 procent in 2007 naar 40 procent in 2017. Tegelijkertijd zeggen meer werknemers dat ze weinig autonomie hebben in hun werk: 38 procent in 2007 en 45 procent in 2017. Een zorgelijke ontwikkeling, aldus TNO-onderzoeker Wendela Hooftman. “Dit is zorgelijk, omdat deze combinatie samenhangt met werkdruk en het risico op werkstress verhoogt, wat terug te zien is in de stijging van burn-outklachten onder werknemers, van 11 procent in 2007 naar 16 procent in 2017.”

Ziekmaker

PSA is een belangrijke ziekmaker in Nederland. Het ziekteverzuimpercentage schommelde de afgelopen tien jaar tussen de 3,8 procent en 4,2 procent. Ongeveer een kwart van het totaal aantal verzuimdagen houdt verband met psychische klachten, overspannenheid of burn-out.

De kosten van loondoorbetaling bij werkgerelateerd verzuim bedragen vijf miljard euro op jaarbasis

Kosten van verzuim

Werkgerelateerde verzuimgevallen en aandoeningen leiden tot hoge kosten. Naar schatting komen de kosten van loondoorbetaling bij werkgerelateerd verzuim uit op vijf miljard euro op jaarbasis, en die van arbeidsongeschiktheid door werk 2,1 miljard euro. De zorgkosten voor personen met een arbeidsgerelateerde aandoening zijn 1,6 miljard euro. Samenlopen deze kosten op tot 8,7 miljard euro. Hiervan komt meer dan de helft door werkgerelateerde psychische klachten.

Fysieke belasting blijft gelijk

PSA is natuurlijk niet de enige ziekmaker op de werkvloer. Uit de Arbobalans 2018 blijkt dat de fysieke belasting (kracht zetten, herhaalde bewegingen) en de omgevingsbelasting (lawaai, gevaar en gevaarlijke stoffen) de afgelopen tien jaar nagenoeg gelijk is gebleven.

Beroepsziekten

Jaarlijks veroorzaken beroepsziekten bijna 6,9 miljoen extra verzuimdagen. Bij ruim 3 procent van de werknemers heeft in 2016 een arts een beroepsziekte vastgesteld. Aandoeningen aan het bewegingsapparaat zijn met 1,6 procent de grootste veroorzaker van beroepsziekten. Daarnaast meldt 1,6 procent van de werknemers (ook) een psychische beroepsziekte.

De kans op een beroepsziekte is relatief groot in de gezondheidszorg en industrie.

Werknemers met een psychische beroepsziekte verzuimen gemiddeld 49 dagen meer dan werknemers zonder beroepsziekte

Psychische beroepsziekten

Een werknemer met een beroepsziekte verzuimt gemiddeld 37 dagen, dat is 31 dagen méér dan een werknemer zonder beroepsziekte. Werknemers met psychische beroepsziekten, zoals overspannenheid/burn-out, depressie verzuimen gemiddeld 49 dagen meer dan werknemers zonder beroepsziekte.

Flexwerkers

De fysieke belasting en omgevingsbelasting van flexibele arbeidskrachten – vooral uitzendkrachten – zijn hoger. Dat geldt ook voor de psychosociale arbeidsbelasting. De taakeisen zijn lager, maar flexibele arbeidskrachten melden duidelijk vaker een lage autonomie (58%-72%) dan vaste arbeidskrachten (39%).

Onderzoeker Hooftman: “Toch is dat niet altijd terug te zien in de gezondheid: Tijdelijke, oproep- en invalkrachten hebben vaker een goede gezondheid en hebben minder vaak burn-outklachten (14%) dan vaste arbeidskrachten (17%).
Bij uitzendkrachten is dat anders: zij rapporteren minder vaak een goede gezondheid en vaker burn-outklachten (21%) dan vaste krachten.”

Bron: PWnet